อุณหภูมิน้ำกับการชงชา? คู่มือเลือกอุณหภูมิให้ออกกลิ่น–รสของชาได้ดีที่สุด

เจาะลึกการเลือกอุณหภูมิน้ำให้เหมาะกับชาแต่ละประเภท ตั้งแต่ชาเขียวถึงผูเอ่อร์ เพื่อให้ได้รสชาติที่คงที่ นุ่มลึก และยกระดับคุณภาพเมนูชาของร้านอย่างมืออาชีพ

เวลาพูดถึง “การชงชาให้ได้รสชาติที่ใช่” หลายคนมักนึกถึงชนิดของใบชา คุณภาพวัตถุดิบ หรือเวลาในการแช่ชา แต่น้อยคนจะรู้ว่า อุณหภูมิน้ำ คือปัจจัยที่สร้างความต่างได้ชัดเจนที่สุดอย่างหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นความหวานตามธรรมชาติ ความสด ความนุ่ม หรือความขมฝาด ล้วนเปลี่ยนไปตามอุณหภูมิที่ใช้ชง

 

ทำไมถึงเป็นแบบนั้น?
เพราะน้ำร้อนทำหน้าที่เป็นตัว “ดึงสารประกอบในชาออกมา” หากร้อนเกินไปจะดึงสารฝาดออกมามากเกินความจำเป็น แต่ถ้าร้อนน้อยไป กลิ่นและรสที่ควรโดดเด่นก็จะไม่ถูกปล่อยออกมามากพอ

ด้านล่างนี้คือไกด์อุณหภูมิน้ำสำหรับชงชาแต่ละประเภท ที่คาเฟ่สามารถนำไปใช้เพื่อให้รสชาติน้ำชาออกมาคงที่ และยกระดับคุณภาพเมนูได้ทันที

 

1. ชาเขียว (Green Tea)

อุณหภูมิที่แนะนำ: 70–80°C
ชาเขียวมีสารต้านอนุมูลอิสระและกรดอะมิโนที่ให้รสนุ่ม และจะไวต่อความร้อน หากใช้น้ำร้อนเกินไปก็จะเกิดรสขมฝาดได้ง่ายมาก รวมทั้งวิตามินซีในชาเขียวก็จะสลายไปเมื่อสัมผัสกับน้ำร้อนเกิน 80°C

ผลลัพธ์: กลิ่นสดชื่น รสฝาดเล็กน้อย ไม่ขม (ไม่ควรแช่ชานานเกิน 3 นาที)
เหมาะกับ: เมนูชาเขียวใส ชาเขียวผลไม้ หรือเมนูรีเฟรชต่างๆ

 

2. ชาขาว (White Tea)

อุณหภูมิที่แนะนำ: 70–80°C
ชาขาวเป็นชาที่ผ่านกระบวนการน้อยที่สุด ใบอ่อนและยอดมีความบอบบาง สารอาหารในใบชามีความอ่อนไหวมาก จึงต้องการอุณหภูมิน้ำที่ใกล้เคียงกับชาเขียว ยกเว้นชาขาวบางชนิดที่สามารถใช้น้ำเดือดชงได้
ผลลัพธ์: กลิ่นหอมฟุ้ง รสนุ่มละมุนที่สุด และหวานตามธรรมชาติ

เหมาะกับ: เมนูชาขาวใส ชาขาวผลไม้ หรือเมนูรีเฟรชต่างๆ

 

3. ชาอูหลง (Oolong Tea)

อุณหภูมิที่แนะนำ: 80–90°C
ชาอูหลงมีการหมักเกิดขึ้นบางส่วน ทำให้ต้องใช้น้ำที่ร้อนมากขึ้นเพื่อเปิดโครงสร้างใบชา ชาอูหลงที่หมักแก่อาจใช้น้ำเดือดชงได้เลย
ผลลัพธ์: กลมกล่อม หอมฟุ้ง รสชาติซับซ้อน ไม่ขมง่ายเมื่อคุมอุณหภูมิถูกต้อง
เหมาะกับ: ชาผลไม้ระดับพรีเมียม และเมนูที่ต้องการบอดี้รวมทั้งกลิ่นที่โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์

 

4. ชาดำ / ชาแดง (Black Tea)

อุณหภูมิที่แนะนำ: 90–100°C
ชาดำเป็นชาที่ผ่านการหมักเต็มที่ สามารถใช้น้ำเดือดได้โดยไม่ทำให้รสชาติเสีย
ผลลัพธ์: บอดี้แน่น ชัด ขมแบบสมดุล
เหมาะกับ: ชานม ชาดำผลไม้ หรือเมนูที่ต้องการความเข้มเด่น

 

5. ชาบ่ม (ผูเอ่อร์ / Pu-erh Tea)

อุณหภูมิที่แนะนำ: 95–100°C
ชาผูเอ่อร์เป็นชาที่ผ่านการบ่ม ทำให้โครงสร้างใบชาแข็งแรงขึ้น ต้องใช้น้ำร้อนจัดเพื่อดึงบอดี้และคาแรคเตอร์ลึกออกมา
ผลลัพธ์: หนักแน่น earthiness ชัด มีคาแรคเตอร์เฉพาะแบบชาเก่า
เหมาะกับ: เมนูสไตล์พรีเมียม เข้มมีมิติ หรือเมนูที่ต้องการภาพลักษณ์ Craft

 

แล้วถ้าควบคุมอุณหภูมิไม่ได้จริง ๆ?

หลายร้านใช้น้ำร้อนจากหม้อต้มจุดเดียว ทำให้คุมอุณหภูมิได้ยาก วิธีปรับให้มาตรฐานดีขึ้นคือ:

• เตรียมน้ำร้อนและน้ำเย็นไว้ “ปรับอุณหภูมิเร็ว”
• ใช้เทอร์โมมิเตอร์เล็ก ๆ สำหรับบาริสต้า
• ใช้สูตรน้ำผสมน้ำแข็ง (Ice Dilution) เพื่อให้อุณหภูมินิ่งขึ้น

ทั้งสามวิธีช่วยให้รสชาติของชาคงที่ขึ้นอย่างเห็นได้ชัด แม้ไม่มีเครื่องควบคุมอุณหภูมิแบบโปร

 

แต่สำหรับร้านที่อยากเสิร์ฟชาเขียวมะลิให้อร่อยคงที่ทุกแก้ว—โดยไม่ต้องกังวลว่าน้ำจะร้อนเกินไป เย็นเกินไป แช่นานไป หรือแช่ไม่ถึงเวลา—คุณสามารถเลือกวิธีที่ง่ายกว่าได้

ลองใช้ Synova Premium Jasmine Green Tea Powder

• สกัดจากชาเขียวมะลิเกรดพรีเมียม
• กลิ่นมะลิอ่อนละมุน ไม่ฉุน
• ควบคุมรสชาติได้แม่นยำ
• ละลายน้ำง่าย เหมาะกับงานบริการที่ต้องการความเร็วและความสม่ำเสมอ
• ไม่ผสมน้ำตาล ปรับความหวานได้ตามสูตรร้าน

วิธีที่เบาขึ้น แต่ได้ผลลัพธ์ระดับพรีเมียมในทุกเมนูชาของร้านคุณ

 

 

 

อ่านบทความ "น้ำ: หัวใจสำคัญของรสชาติเครื่องดื่ม ที่มักถูกลืมไปเลย" ได้ที่นี่

อ่านบทความ "ชามีกี่ประเภท? คู่มือจำแนกชาตามวิธีการผลิตแบบเข้าใจง่าย พร้อมความต่างของรสชาติแต่ละชนิด" ได้ที่นี่